Haftalık /20-27 Ekim 2004/ Sayı:80

 

Kadın melek midir, insan mı?

 

Cem Şancı’nın yeni romanı Centilmenler İçin Adım Adım Kötü Kızlarla Flört Rehberi ismi kadar ilginç kurgusu ve öyküsü ile Aziz Nesin’den sonra öksüz kalan Türk mizah romanına renk getiriyor.

 

Son dönemde Doğa Üstü Sevgi Altı, Aşkatür, Kızlar Aşık Olmaz gibi çarpıcı kurgulara sahip mizah romanlarıyla adını duyuran Cem Şancı'nın yedinci romanı Centilmenler İçin Adım Adım Kötü Kızlarla Flört Rehberi aslında bir başka kitabın öyküsünü anlatıyor. Edebiyata ve yaşama küskün, münzevi bir yazar kadın-erkek ilişkileri hakkında bilmişçe yol gösterici rol üstlenen popüler kişisel gelişim kitaplarını yermek için yıllar önce alaycı, nükteli bir rehber kitap kaleme almış ancak yayınlatmaktan vazgeçmiştir. Rehberin yıllar sonra keşfedilip gün ışığına çıkmasıyla gelişen olayları konu alan roman günümüzün popüler romanlarının aksine aşkı ve aşıkları değil, aşık olamayanları anlatıyor.

Roman arka planında popüler kültürün tanımladığı kalıplara sığmaya çalışan insanın onu var eden değerleri fazlalık görerek ağırlıklarını atmasına gönderme yaparken aşkı sorgulayan karakterler de çarpıcı tespitler yapıyor.

Modernliği ve çağdaş olmayı kadını yüceleştirilerek ifade eden söylemin hatalı yorumlanması sonucunda kadının erkek toplumunda ona yüklenen kutsal kimliğin sınırları içinde yaşamaya mecbur bırakıldığını gören bir yazarın çarpıklığı dile getirdiği mizahi rehberi önce öğrencileri arasında yankı buluyor.

Nefes almak için boğazındaki zinciri genişletmeye çalışan esaret altındaki kadının ve onun aşkı özgürlüğünün önüne koyabileceğini sanan erkeğin yanılgılarıyla şekillenen kadın-erkek ilişkilerinin konuşulmayanlarını artık tartışmaya açmak isteyen karakterler, kimsenin müttefik olmak istemeyeceğini bile bile düşünsel bir cephe açıp aşkın yalan yüzünü tanımlamaya girişiyorlar.

Cem Şancı, 384 sayfa uzunluğundaki kitabın sonundaki yetmiş sayfayı ise romanın etrafında geliştiği rehbere ayırmış. Okuyucunun diyaloglar sırasında adını görüp içindeki maddelere referans verilirken okuduğu Centilmenler İçin Adım Adım Kötü Kızlarla Flört Rehberi'nin tümü kaynak olması amacıyla kitabın arkasında okuyucuya sunulmuş. Başlı başına bir mizah yapıtı olan rehber, modern erkeklere modern kadınlarla flört etmenin adımlarını açıklayan, günümüz kadın erkek ilişkilerindeki traji-komediye gönderme yapan anlamlı bir yazı olma özelliğini de taşıyor.